تبلیغات
خشت - بزرگترین گنبدهای جهان پیش از دوران مدرن
یکشنبه 21 آذر 1395

بزرگترین گنبدهای جهان پیش از دوران مدرن

   نوشته شده توسط: محمدعلی پژوهان کیا    

گنبد سلطانیه / زنجان - ایران
گنبد سلطانیه دارای ارتفاع 48/5 متر از سطح زمین و قطر دهانه گنبد 25/5 متر می باشد و در حد فاصل سال های 704 تا 712 قمری به دستور الجایتو معروف به محمد خدابنده و با نظارت خواجه رشیدالدین فضل الله همدانی ساخته شد. در فضای گنبدخانه 8 جرز سنگین وجود دارد که وزن حدود 1600 تنی گنبد را به شالوده ها منتقل می کنند. گنبد در سال 2005 میلادی در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت گردید. (شکل شماره 1)
شکل شماره 1: گنبد سلطانیه
گفته می شود در ابتدا بنا بوده پس از اتمام بنای آرامگاه، اجساد دوازده امام معصوم، به این محل منتقل شوند که بعد ها با مخالفت علمای شیعه در نجف و کربلا و حرام بودن نبش قبر در اسلام، سلطان محمد خدابنده از انجام این کار منصرف می شود. برخلاف باوری که وجود دارد این مکان مقبره اولجایتو، سلطان محمد خدابنده نیز نیست (شکل شماره 2). مدفن وی در کوه های اطراف سلطانیه است.
شکل شماره 2: گنبد سلطانیه- این گنبد محل دفن محمد خدابنده نیست
گنبد سلطانیه شامل سه بخش اصلی ورودی، تربت‌خانه و سردابه‌ است. الجایتو ۲ سال بعد از اتمام ساخت گنبد در سن ۳۴ سالگی بر اثر بیماری درگذشت. ظاهرا در آخر عمر الجایتو تغییر دین داده و از اسلام و تشیع روی بر می گرداند.

شکل شماره 3: راست گنبد سلطانیه و چپ گنبد فلورانس
گنبد سلطانیه یکی از سه گنبد بزرگ جهان پیش از مدرنیته است. این گنبد به صورت دوپوسته و با تاق و تویزه ساخته شده و الگویی برای گنبد کلیسای جامع فلورانس (سانتا ماریا دلفیوره) گردیده است (شکل شماره 3).


گنبد کلیسای جامع فلورانس (سانتا ماریا دلفیوره) / فلورانس - ایتالیا

بورونلسکی معمار ایتالیایی دوران رنسانس با بهره گیری از روش ساخت گنبد سلطانیه، گنبدی با دو پوسته نازک و 24 تویزه باربر که هشت مورد آن از نمای بیرون قابل مشاهده است بنا نمود. دهانه داخلی گنبد 42 متر می باشد و ارتفاع آن از سطح زمین حدود 114 متر می باشد. گفته می شود احتمالا به دور گنبد زنجیری فلزی کشیده شده تا نیروی رانشی پای گنبد مهار گردد.(شکل شماره 4)
شکل شماره 4: کلیسای جامع فلورانس (سانتا ماریا دلفیوره)
گنبد کلیسای ایاصوفیه / استانبول - ترکیه

یکی دیگر از گنبدهای بزرگ جهان تا پیش از مدرنیته گنبد کلیسای ایاصوفیه است (شکل شماره 5). کلیسای ایاصوفیه در سال 532 میلادی به دستور کنستانتین اول امپراتور بیزانس ساخته شد. این کلیسا در دوره های مختلف تخریب و مورد بازسازی قرار گرفته است. در سال 989 میلادی زمین لرزه ای بزرگ باعث ریزش گنبد کلیسا شد و سپس گنبد کنونی احداث گردید. با تصرف روم شرقی و سقوط کنستانتین پل توسط ترکان عثمانی، نام کنستانتین پل به اسلام پل (استانبول) تغییر یافت و کلیسا ایاصوفیه به مسجد تغییر کاربری داد. در این دوره چهار منار به مجموعه اضافه گردید. قطر گنبد حدود 31 متر و ارتفاع گنبد 55 متر می باشد.
شکل شماره 5: کلیسای ایاصوفیه


مقداد
پنجشنبه 25 آذر 1395 08:33 ب.ظ
سلام جناب ،گنبد کلیسای سانتا ماریا دلفیوره واقعا شاهکار
من تابستان به همراه همسرم در یک سفر خارق العاده تور ایتالیا از این مکان دیدن کردیم
پاسخ محمدعلی پژوهان کیا : بله بسیار دیدنی است
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.